Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

Ανατινάξετε τον κυβερνήτη

Από τις εκατοντάδες ιστορικές έρευνες μισού αιώνα, για τον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ, έρχεται στη μνήμη έντονα αυτές τις μέρες, λόγω της δοκιμασίας που διέρχεται ο φίλος συναγωνιστής, ο Ανδρέας Γαστριώτης. Την είδηση της κακοπάθειας του Ανδρέα, -   ήταν ο αγωνιστής «Άλκης»- μου μετέδωσε ο Χριστάκης Νικολαϊδης, ο ομαδάρχης «Τρίτων» της ομάδας κρούσεως των «Τιτάνων», που δρούσε στη βρετανοκρατούμενη Λευκωσία με ριψοκίνδυνες αποστολές. Αναδίφησα στις χιλιάδες σελίδες της αδιάλειπτης αναζήτησης του ηρωισμού της χρυσής νεολαίας της επικής τετραετίας. Και βρήκα τις συνομιλίες μου με τον Ανδρέα και τον Χριστάκη πριν από χρόνια. Και στις μαγνητοταινίες που συνόδευαν τα γραπτά κείμενα, βρέθηκα ξανά μπροστά στην παλληκαριά μα και στο ήθος του αγώνα, με τις φωνές και των δυο φίλων, για τις περιπέτειες του παλιού εκείνου του καιρού που ανέδειξε ινδάλματα. Και την προσοχή επικέντρωσε, άλλη μια φορά, η παράτολμη ιστορία εκτέλεσης του Άγγλου κυβερνήτη, στρατάρχη σερ Τζων Χάρτινγκ, που βύθισε την πατρίδα στην σκληρότατη περίοδο της κρεμάλας, της φρίκης των βασανιστηρίων, των στρατοπέδων συγκέντρωσης και των φυλακών, των μαζικών κακοποιήσεων του λαού μας και της αρετής που στόλιζε με φύλλα δάφνης την αθάνατη νιότη της Κύπρου. Να όμως η ιστορία που της έδωσα τον τίτλο «ανατινάξετε τον κυβερνήτη»:

Ήταν χειμωνιάτικη, κρύα μέρα του Δεκέμβρη του 1955, σαν έφτασε στο δωμάτιο του ομαδάρχη «Τρίτωνα», ο αγωνιστής Κώστας Κώστα Μαύρος, που εργαζόταν στο στρατόπεδο των Άγγλων B.M.H της Λευκωσίας, στο γραφείο Άγγλου αξιωματικού, στο νοσοκομείο του στρατοπέδου. Μέσα στον Γενάρη, πληροφόρησε, θα γίνουν τα εγκαίνια της νέας πτέρυγας του νοσοκομείου. Και τα εγκαίνια θα τελέσει ο κυβερνήτης. Ο Χάρτινγκ…

Χωρίς καθυστέρηση ομαδάρχης και βοηθός ομαδάρχης έτρεξαν στο υποδηματοποιείο του Φίνου, όπου δούλευε ο αείμνηστος Παναγιώτης Αριστείδου, υποτομεάρχης Λευκωσίας με το ψευδώνυμο «Θάνος». Μαζί του κουβέντιασαν την ιδέα να τοποθετήσουν ωρολογιακή βόμβα με σκοπό ν’ ανατινάξουν τον κυβερνήτη και τη συνοδεία του. Θα ήταν πρωτοφανής καταδρομική ενέργεια που θα προσέλκυε το παγκόσμιο ενδιαφέρον και θα μετέδιδε τα μηνύματα της ΕΟΚΑ στα πέρατα του κόσμου.

Ο Παναγιώτης, άντρας με παροιμιώδες θάρρος, έστειλε επιστολή στον Διγενή ζητώντας την αναγκαία έγκριση κατ’ αυστηρή διαταγή. Μα η απάντηση απογοήτευσε. Όχι, απάντησε ρητά ο Αρχηγός, επειδή υπάρχει κίνδυνος να σημειωθούν θύματα ανάμεσα στο προσωπικό από νοσοκόμες.
Ο Θάνος εξέθεσε τη διαταγή του Αρχηγού της ΕΟΚΑ κι ο Νικολαϊδης κι ο Γαστριώτης επεκοινώνησαν με τον Μαύρο που βεβαίωσε ότι δεν θα υπήρχαν νοσοκόμες στα εγκαίνια. Η απάντηση ήταν πάλι απαγορευτική για τον ίδιο λόγο. Απαγορεύεται λόγω κινδύνου θυματοποιήσεως γυναικών νοσοκόμων. ΟΙ «Τρίτωνες» επέμεναν και στην τρίτη προσπάθεια πήραν   την έγκριση με την προειδοποίηση πως αν σκοτωθούν γυναίκες θα εκτελεστούν οι υπεύθυνοι!…

ΝικολαΪδης, Γαστριώτης, Μαύρος, συνεννοήθηκαν, κατάστρωσαν το σχέδιο δράσης κι ο Αριστείδου ανάλαβε να τους προμηθεύσει με την ωρολογιακή. Μια βόμβα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, την προηγουμένη του εγχειρήματος. Πήγαν στο σπίτι όπου διέμενε ο Μαύρος, στον Άγιο Κασιανό, κοντά στον Ολυμπιακό, συζήτησαν τις λεπτομέρειες της καταδρομής και την κρίσιμη μέρα ο Γαστριώτης φόρτωσε στη βόμβα, που ήταν αρκετά        βαριά στο «σκούτερ» του και την κουβάλησε στου Κώστα. Και τότε παρενέβη ο αστάθμητος παράγοντας. Ο Κώστας εμφανίστηκε στου Νικολαϊδη και πληροφόρησε πως ο ωρολογιακός μηχανισμός εξερράγη… Εκεί βρίσκονταν ο Γαστριώτης κι ο Χρίστος Παντελίδης. Έτρεξαν στο σπίτι του Αριστείδου, απέναντι από το ιστορικό τότε ζαχαροπλαστείο «Δωδεκάνησα» όπου κι ο μ. Κωστάκης Ηλιάδης, έδωκαν αναφορά, ο Θάνος θύμωσε, λέγοντας πως δεν υπήρχε άλλος παρόμοιος μηχανισμός και τους προμήθευσε με ωρολογιακό μολυβδοκόνδυλο βραδείας καύσεως πέντε λεπτών…

Την επομένη ο Γαστριώτης φόρτωσε τη βόμβα στην ποδιά του «σκούτερ», την  κάλυψε με εφημερίδες και υλικά οικοδομής, τράβηξε στο B.M.H και την παρέδωσε στον Μαύρο, τονίζοντας τις λεπτομέρειες πυροδότησης, πέντε λεπτά μετά την είσοδο του κυβερνήτη στην πτέρυγα.
Όλα πήγαν σύμφωνα με το σχέδιο εκτός από την παρέμβαση του δεύτερου αστάθμητου παράγοντα. Ο Χάρτινγκ, αντί να κατευθυνθεί στο σημείο που αναμενόταν, έκανε μια απρόβλεπτη στάση για να συγχαρεί μέλη του προσωπικού. Η έκρηξη έγινε στον προκαθορισμένο χρόνο, ο κυβερνήτης γλύτωσε, αλλά φονεύθηκαν και τραυματίστηκαν μέλη της συνοδείας του… Ήταν η άλλη φορά που ο δήμιος της Κύπρου, όπως τον αποκαλούσαμε, ξέφυγε από τον θάνατο. Εκείνη τη χρονιά διέταξε τον απαγχονισμό 8 αγωνιστών, των Μιχαλάκη Καραολή, Ανδρέα Δημητρίου, Ανδρέα Ζάκου, Χαρίλαου Μιχαήλ, Ιάκωβου Πατάτσου, Ανδρέα Παναγίδη, Μιχάλη Κουτσόφτα, Στέλιου Μαυρομμάτη και την επόμενη χρονιά του Ευαγόρα Παλληκαρίδη…

Από τους αγωνιστές ο Παναγιώτης Αριστείδου βγήκε αντάρτης στα βουνά με τον Λένα. Τραυματίστηκε εφτά φορές στην ίδια μάχη. Τον Παναγιώτη τον είδα για τελευταία φορά τη νύχτα που έκανα ομιλία στο Δημοτικό θέατρο Λευκωσίας για τον Διγενή. Για σου Γιάννη μου, φώναξε ενώ έφευγε. Σφίχτηκε η καρδιά. Το μαντάτο του θανάτου του συγκλόνισε. Αντάρτης με τον Αρχηγό κι ο Αντρέας. Ο Χριστάκης Νικολαϊδης συνελήφθη και κρατήθηκε στα Κρατητήρια. Είναι ο αντιπρόεδρος των Πολιτικών Κρατουμένων ΕΟΚΑ. Κι ο Κώστας Κώστα, που διέφυγε με το περίστροφο και τη ξιφολόγχη του στρατιωτικού διοικητή μετακινήθηκε στη Λεμεσό.



(www.giannisspanos.com)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου