Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016

Η διπλή επιχείρηση του Στρατηγού Διγενή, 4-5 Δεκεμβρίου 1955

Του Σπύρου Δημητρίου
Αντιπρόεδρος Ιδρύματος
Στρατηγού Γεωργίου Γρίβα – Διγενή
 
Ο Διγενής, στις 4 Δεκεμβρίου, διέταξε μια διπλή επιχείρηση την οποία ανέθεσε στο Ρένο Κυριακίδη (Ρωμανό) και στον Γρηγόρη Αυξεντίου (Ρήγας, είχε αλλάξει ψευδώνυμο).

Α. Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟ
ΚΟΚΚΙΝΟ ΦΑΝΑΡΙ

Την πρώτη επιχείρηση, του Κόκκινου Φαναριού την ανέθεσε στον Ρένο Κυριακίδη και έγινε στο δρόμο μεταξύ Αμιάντου και Τροόδους στην τοποθεσία μ’ αυτό το όνομα.  Πήραν μέρος, εκτός απο τον Ρωμανό, οι Βάσος Ξενοφώντος, Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου, Ανδρέας Αντωνιάδης (Κεραυνός μετέπειτα προδότης), Χαράλαμπος Μπαταριάς και Χριστόφος Χριστοφίδης. Ο Ρένος Κυριακίδης ήταν επικεφαλής με το χέρι σπασμένο και πρόχειρα δεμένο, εντούτοις με ελαφρύ οπλισμό καθοδήγησε και οργάνωσε την ενέδρα.


Η ομάδα κινήθηκε μέσα απο τις χιονισμένες κορυφές του Ολύμπου και το ξημέρωμα της 5ης Δεκεμβρίου βρεθήκανε στο μέρος που θα γινόταν η ενέδρα. Στο σημείο που είχαν αποφασίσει να χτυπήσουν υπήρχε κοντά αγγλικό στρατόπεδο και υπήρχε μεγάλος κίνδυνος να τους επιτεθούν οι Βρετανοί με βαρύ οπλισμό.

Ο Χαράλαμπος Μπαταριάς, στις Θύμισές του, αναπολεί απ’ αυτήν την μάχη :

«Στά δεξιά του δρόμου, όπως κατευθυνόμαστε προς το Τρόοδος, τοποθετήθηκε το Μπρέν με χειριστή τον Χαρίλαο Ξενοφώντος και βοηθό γεμιιστή τον Βάσο Βασιλειάδη και οι οδηγίες που πήραν  ήσαν, μετά απο την επιχείρηση, ανεξάρτητα ποια θα ήτο η έκβαση και που θα κατευθυνόταν η υπόλοιπη ομάδα, αυτοί οι δυο θα πήγαιναν κατ’ ευθείαν στα λημέρια.
 
Εγώ με τον Χριστόφορο Χριστοφίδη ως χειροβομβιστές και με ιταλικό τυφέκιο αραβίδα, τοποθετηθήκαμε αριστερά του δρόμου πάνω ακριβώς απο την απότομη στροφή. Ο Ανδρέας Αντωνιάδης Κεραυνός-αργότερα προδότης- με ελαφρό αυτόματο τύπου μαρσίπ και ο Ευαγόρας Παπαχριστοφόρου με τόμσον, πήραν θέση στην αριστερή κάτω πλευρά του δρόμου και ο Ρένος Κυριακίδης πήρε θέση απέναντι σε κάποιο βουναλάκι, σε σημείο που υπήρχαν πέτρες για κάλυψη και αναμέναμε εκεί πολλές ώρες, μέχρι που απογοητευτήκαμε.
 
Σε κάποια στιγμή όμως, αργά το απόγευμα, ακούστηκαν και φάνηκαν δυο λάντ ρόβερ.
Μπήκαν στον κλοιό. Δόθηκε το σύνθημα και αρχίσαμε μαζί. Οι χειροβομβίδες, το μπρέν και τα άλλα όπλα. Τα αυτοκίνητα κτυπημένα, το πρώτο με τον οδηγό και συνοδηγό, έμειναν στη γωνιά του δρόμου, ενώ το δεύτερο με 4-5 στρατιώτες έπεσε κάτω απο τον δρόμο. Οι Άγγλοι ανταπέδωσαν για λίγο τα πυρά, αλλά σύντομα αναγκάστηκαν να σταματήσουν γιατί τους εξουδετερώσαμε τελείως. Όπως μας είπε αργότερα ο τομεάρχης, κάποιος Άγγλος ήτο κρυμμένος-πεσμένος κάτω απο το αυτοκίνητο και σημάδευε, αλλά τον εντόπισε και τον κτύπησε και έτσι έπαψε κάθε αντίσταση.»
 
Μετά το τέλος της μάχης η ομάδα χωρίσθηκε στα δυο με βάση το σχέδιο. Οι Χαρίλαος Ξενοφώντος και Βάσος Βασιλειάδης πήγαν κατ’ ευθείαν στα λημέρια ενώ οι υπόλοιποι κατευθύνθηκαν στον Κάτω Αμίαντο στο σπίτι του Ευαγόρα Παπαχριστοφόρου. Εκεί ξεκουράστηκαν και δέχθηκαν τις περιποιήσεις του Ιερέα πατέρα του Παπαχριστοφόρου μέχρι να πάρουν τον δρόμο για τα λημέρια τους.
Πηγές
  • «Ε.Ο.Κ.Α,  ΟΙ ΘΥΜΙΣΕΣ ΤΟΥ ΜΠΑΤΑΡΙΑ, 1955-1959»  Εκδόσεις Προσωπική, Κυπρος χ.ημ.
  • Λεωνίδα Λεωνίδου «Γεώργιος Γρίβας – Διγενής,  Βιογραφία»,  Τόμος Β΄(1950-1959), Εκδόσεις Προσωπική, Λευκωσία 1997
  • Κορνήλιος Χατζηκώστας «ΑΜΙΑΝΤΟΣ-ΠΙΤΣΙΛΙΑ, Η καρδιά της ΕΟΚΑ»  Εκδόσεις Φυλλίς,  Λευκωσία 2015

Β. Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΒΟΥΝΑ

Αυτή ήταν η δεύτερη επιχείρηση που είχε διατάξει ο Διγενής την ανατίναξη, δηλαδή, του ηλεκτρικού υποσταθμού στον Καρβουνά. Την ανέθεσε στην ομάδα του Γρηγόρη Αυξεντίου(Ρήγα) με κύριο σκοπό να προκληθούν οι άγγλοι και να βγούν απ’ το στρατόπεδο ώστε η ομάδα του Ρένου Κυριακίδη(Ρωμανού) να τους χτυπήσει.

Η ανατίναξη των εγκαταστάσεων του υποσταθμού ήταν σε κομβικό σημείο που ενώνονται οι δρόμοι Κακοπετριάς, Κυπερούντας, Σαιτά και Τροόδους. Μαζί με τον Γρηγόρη Αυξεντίου ήταν οι Χρίστος Τσιάρτας, Γεώργιος Μιχαήλ, Κυριάκος Κόκκινος, Γεώργιος Λοιζίδης-Απόστρατος και έγινε αργά το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου 1955.

Ο υποσταθμός του Καρβουνά μαζί με τις εγκαταστάσεις είχαν φύλακες δυο ελληνοκύπριους. Ο Αυξεντίου μαζί με του αντάρτες έφτασαν στην περιοχή έχοντας πλήρη κάλυψη απο το πυκνό σκοτάδι. Χωρίς μεγάλη δυσκολία ο Αυξεντίου έκοψε τα συρματοπλέγματα της περίφραξης μπαίνοντας στο χώρο των εγκαταστάσεων μαζί με τον απόστρατο. Αφόπλισαν τους δυο φύλακες που δεν έφεραν αντίσταση κι αφού ζέσταναν λίγο τα χέρια τους στη θερμάστρα, που υπήρχε στο φυλάκιο, προχώρησαν προς την βάση των μηχανημάτων για να τοποθετήσουν τα εκρηκτικά. Την ώρα που είχαν ολοκληρώσει την παγίδευση με την τοποθέτηση της βραδύκαυστης θρυαλλίδας, ακούστηκαν μηχανές αυτοκινήτων. Μια φάλαγγα με στρατιωτικά αυτοκίνητα είχαν σταματήσει κάτω απο τον υποσταθμό στην διασταύρωση. Ο Αυξεντίου και ομάδα του δεν ανησύχησαν και με ψυχραιμία πυροδότησαν τον εκρηκτικό μηχανισμό. Μόλις ακούστηκαν οι πρώτες εκρήξεις τα αγγλικά στρατιωτικά οχήματα έφυγαν αστραπιαία προς το Τρόοδος. Με τις πρώτες εκρήξεις ο ιερέας Παπαχριστόφορος πήγε και ξύπνησε τον Ρωμανό και την ομάδα του που φιλοξενούσε σπίτι του. Ο Αυξεντίου δεν γνώριζε ότι η ομάδα του Κυριακίδη είχε χτυπήσει τους βρετανούς απο το απόγευμα.
Με τη έναρξη των εκρήξεων ο Αυξεντίου έδιωξε τους δυο φύλακες να πάνε στα σπίτια τους και με μεγάλη προσοχή πήραν το δρόμο του γυρισμού στη βάση τους.

Ο Κυριάκος Κόκκινος που μαζί με τον Μιχαήλ και τον Τσιάρτα είχαν αναλάβει την περιφρούρηση θυμάται :

«Η έκρηξη που προκλήθηκε ήταν φοβερή κι ο θόρυβός της ακούστηκε μέχρι τα γειτονικά χωριά. Το εύφλεκτο λάδι των μηχανημάτων είχε τροφοδοτήσει μια μεγάλη πυρκαγιά, που φώτιζε με τις τεράστιες πύρινες γλώσσες της την γύρω περιοχή και δημιουργούσε ένα άγριο θέαμα, κάνοντας τη νύχτα μέρα. Ικανοποιημένοι απο την επιτυχία μας, επιστρέψαμε αργά τη νύχτα στη βάση μας, κουβαλώντας και τα όπλα των φυλάκων, που ήταν καλύτερα για τις ανάγκες του Αγώνα. Και όταν μαθεύτηκαν τα καλά νέα και κάποιοι σύντροφοί μας ήρθαν να συγχαρούν τον «Ρήγα» για το κατόρθωμά του, εκείνος περιορίστηκε να πεί συνεσταλμένα, μ’ ένα μειδίαμα δικαίωσης:
-Επιτέλους, εκαταφέραμε τζι εμείς κάτι….!»

Πηγές
  • Πάνου Ιωάννου Μυρτιώτη «Γρηγόρης Αυξεντίου. Ο θρυλικός επαναστάτης που δόξασε την Κύπρο» Εκδόσεις Προσωπική, Λευκωσία 2004
  • Λεωνίδα Λεωνίδου «Γεώργιος Γρίβας – Διγενής, Βιγραφία» Τόμος Β΄(1950-1959) Εκδόσεις Προσωπική, Λευκωσία 1997


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου