Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Μάιος 1955: Η δημιουργία του αντάρτικου της ΕΟΚΑ

ΚΑΠΟΙΕΣ αδυναμίες που διαφάνηκαν κατά την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, ανάγκασαν τον Αρχηγό, Γεώργιο Γρίβα Διγενή, να φροντίσει το επόμενο δίμηνο – Μάιο και Ιούνιο του 1955 – για ανασύνταξη και ενίσχυση της Οργάνωσης, η οποία περιλάμβανε και την εκκαθάριση των προδοτών αστυνομικών. Το μεγάλο, όμως, βάρος της προσπάθειας του Διγενή, επικεντρώθηκε στην προετοιμασία του αντάρτικου. Το θεωρούσε περισσότερο από αναγκαίο, γιατί, από τους αγώνες του στην Ελλάδα, γνώριζε τη μεγάλη αξία του. Το περιέλαβε και στο «Προκαταρκτικόν Γενικόν Σχέδιον Επαναστατικής Δράσεως εν Κύπρω», το οποίο είχε ετοιμάσει πολύ πριν τον αγώνα, με βάση ειδικές αναγνωρίσεις που έκανε στο νησί, από το 1951 μέχρι το 1954. Στο Σχέδιο αυτό απαριθμούνταν οι σκοποί συγκρότησης των ανταρτικών ομάδων και επισημαινόταν η ανάγκη εναποθήκευσης στην Κύπρο επαρκούς οπλισμού.


Άρχισε, λοιπόν, ο Διγενής τις ενέργειές του για τη δημιουργία του αντάρτικου, από τις πρώτες μέρες του Μάη. Με την εσπευσμένη άφιξη οκτώ Κυπρίων φοιτητών από την Ελλάδα κατά το διάστημα αυτό, ο Αρχηγός της ΕΟΚΑ αποφάσισε να τους ρίξει όλους για δράση στα βουνά. Παράλληλα, εξέδωσε και τις πρώτες του σχετικές διαταγές. Η πρώτη ήταν στις 19.5.1955, στην οποία τόνιζε στους αγωνιστές την ανάγκη «αποκρύψεως πάσης κινήσεως δυναμένης ν’ αποκαλύψει τας προθέσεις μας προς συγκρότησιν ανταρτικών ομάδων», Προς τούτο, έδιδε και τις απαραίτητες συμβουλές, προειδοποιώντας ότι, «η Αστυνομία προσπαθεί δια διαφόρων εμπίστων της εθνικοφρόνων επιθυμούντων δήθεν να καταταγούν εις τας ομάδας μας, να αποκαλύψει χώρους και άτομα των ομάδων ανταρτών μας».

«Ουδείς πλην των ανδρών των ομάδων θα γνωρίζη την συγκρότησιν τούτων», συνιστούσε ο Αρχηγός. Και πρόσθετε: «Οι άνδρες των ομάδων να παρακολουθούνται και οι τυχόν μη εμπνέοντες εμπιστοσύνην να παραμερίζονται σιγά-σιγά, κατά τρόπον ο οποίος να μη τους δίδει εντύπωσιν ότι αποπέμπονται».

Ήθελε ο Διγενής ανταρτικές ομάδες από τους πιο άξιους και τολμηρούς αγωνιστές, διότι το βάρος και οι ευθύνες που θα επωμίζονταν ήσαν μεγάλες. Η λιποψυχία, η ολιγωρία, η αναβλητικότητα, η ανεπάρκεια σε θέληση και δυναμισμό δεν είχαν καμιά σχέση με το αντικείμενο του σκληρού και σημαντικού αυτού σκέλους του απελευθερωτικού αγώνα. Η ζωή στο βουνό, υπό δύσκολες και απάνθρωπες πολλές φορές συνθήκες, επέβαλλαν την ύπαρξη μαχητών ικανών σε όλα, αποφασιστικών και γενναίων, σκληροτράχηλων και ριψοκίνδυνων.

Περί των σχεδίων του για αντάρτικο, ο Διγενής έσπευσε να ενημερώσει αμέσως τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ο οποίος, όμως, είχε αντίθετη άποψη. «Επί του παρόντος, δεν βλέπω σοβαρόν λόγον σχηματισμού ανταρτικών ομάδων», έγραφε στον Αρχηγό της ΕΟΚΑ στις 17.7.1955, με τη δικαιολογία ότι «η συντήρησίς των απαιτεί και αρκετά χρήματα».

Ο Διγενής, που ήδη βρισκόταν στα βουνά – είχε εγκαταστήσει το Αρχηγείο του στο μικρό ξενοδοχείο «Εκάλη», του μ. Κουντούρη, στην Κακοπετριά – έσπευσε ν’ απαντήσει στον Αρχιεπίσκοπο, ότι, σε πρώτο στάδιο, θ’ απαιτείτο συντήρηση 70 ατόμων με τις οικογένειές τους με πολύ χαμηλή δαπάνη, αφού για την κάθε περίπτωση θα χρειάζονταν μόνο 12 σελίνια το μήνα (ένα Ευρώ σήμερα)! Ο Αρχηγός της ΕΟΚΑ, όμως, ανέπτυξε στον Μακάριο και τα σχέδιά του για τη μελλοντική δράση της Οργάνωσης, η οποία συνίστατο σε συνδυασμένες ενέργειες, τόσο στις πόλεις όσο και τα βουνά, με πρωταρχικό σκοπό την εξουδετέρωση της Αστυνομίας.

Θέση του Μακαρίου για τα πιο πάνω, ήταν πως τα 12 σελίνια τον μήνα ήσαν πολλά, και, ενώ ήταν εντελώς αδαής περί τα στρατιωτικά, αμφέβαλλε για την αποτελεσματικότητα δράσης ανταρτικών ομάδων! Ζητούσε ακόμα την εκτέλεση αριθμού προδοτών, «για να τρομοκρατηθούν όλοι».
Ανταπαντώντας, ο Αρχηγός της ΕΟΚΑ διαβεβαίωσε ότι, όχι μόνον η επιτυχία του ανταρτοπολέμου, με βάση τους σχεδιασμούς του, ήταν εξασφαλισμένη, αλλά και ήταν έτοιμος να κρατήσει τον αγώνα όσο χρόνο κι αν χρειαζόταν. «Επί του «ατού» των ανταρτικών πρέπει κυρίως να υπολογίζετε», υποδείκνυε στον Αρχιεπίσκοπο ο Διγενής. Και πρόσθετε: «Δεν θα επρότεινα κάτι δια το οποίον δεν έχω βεβαιότητα, η δε μέχρι τούδε δράσις δεν απέδειξε ότι ενεργώ επιπολαίως και παρασύρομαι από ενθουσιασμούς. Δι’ εμέ δε προσωπικώς, η τοιαύτη δράσις είναι πλήρης και κακουχιών, τας οποίας όμως δεν υπολογίζω προ του αποτελέσματος. Εν πάση περιπτώσει, εγώ ετοιμάζομαι τόσον εις τας πόλεις όσον και εις τα βουνά, δια να έχωμεν δυνατότητα δράσεως εις αμφότερα, και θα είμαι έτοιμος  δι’ ο,τιδήποτε θελήσετε, οπόταν θελήσετε και δια δράσιν και δι’ όσον χρόνον θελήσετε».

Και, πράγματι, ο Διγενής προχώρησε στην υλοποίηση των σχεδίων του και πέτυχε πλήρως, παρά τις δυσκολίες που αναφύονταν καθημερινά, την ανυπαρξία οπλισμού και την απειρία των αγωνιστών: Το αντάρτικο μεγαλούργησε, οι ομάδες κρούσεως σημείωναν επιτυχίες τη μια μετά την άλλη, η μαθητιώσα νεολαία μετατράπηκε σε αναπόσπαστο μέρος της ΕΟΚΑ, ο δε κυπριακός λαός σφικταγκάλιασε την Οργάνωση και τη βοηθούσε παντοιοτρόπως, με θλιβερή μόνο εξαίρεση μέρος της τότε ηγεσίας του ΑΚΕΛ και των έμμισθων κολαούζωντης.

Όσο για τον Μακάριο, δεν άργησε ν’ αναγνωρίσει το θαύμα της ΕΟΚΑ και ν’ αποστείλει επιστολή στον Διγενή, τονίζοντας ότι έγινε θρύλος και ότι αποτελούσε θαυμασμό και παράδειγμα προς μίμηση σε παγκόσμια κλίμακα.

(Αρχείο Νίκου Παπαναστασίου – Απόσπασμα)


1.5.2014

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου