Δευτέρα, 3 Απριλίου 2017

Διγενής: «Η καλή αρχή είναι το ήμισυ του παντός»

Ήταν Πέμπτη 31 Μαρτίου 1955 και ο Αρχηγός της ΕΟΚΑ, ο εν αποστρατεία αντισυνταγματάρχης του Ελληνικού Στρατού Γεώργιος Γρίβας, με το ψευδώνυμο Διγενής,  βρισκόταν με τον υπασπιστή του Γρηγόρη Γρηγορά στο σπίτι Πατσαλοσαββή, στην περιοχή «Κέρμιας». Όλα ήσαν έτοιμα για την έναρξη του αγώνα και ο Διγενής, συναισθανόμενος της βαρύτατες ευθύνες του, είχε την προσοχή του στραμμένη σε όλα. Είδαμε πριν τον προβληματισμό του για τη Σταθμό Διοικήσεως και τη σκέψη να πάει προς Κερύνεια, πλην όμως τελικά έκρινε πως εξυπηρετούσε καλύτερα τον αγώνα η παραμονή του στη Λευκωσία. Έμπειρος όμως στον συνωμοτικό πόλεμο, προχώρησε σε μια ενέργεια που τον εξασφάλιζε περισσότερο στο θέμα της προσωπικής του ασφάλειας: Λίγο πριν το μεσημέρι μετακινήθηκε στο σπίτι Κώστα Μιχαλόπουλου στο Στρόβολο, όπου εγκατέστησε τον προσωρινό του Σταθμό Διοικήσεως, ώστε, εξαιτίας των επιβαλλομένων επαφών με στελέχη της Οργάνωσης την ημέρα εκείνη, να μην αποκαλυφθεί ο πραγματικός Σ.Δ. του. Πήγε, λοιπόν, για μερικές ώρες στο Στρόβολο και νωρίς το βράδυ επέστρεψε στο σπίτι Πατσαλοσαββή.

Η συνέχεια όμως – ζωντανή και συναρπαστική – μέσα από τη αφήγηση του Γρηγόρη Γρηγορά:

«Θα πετύχουν αυτοί βρε;»

«Παρόλες τις ευθύνες και τις σκοτούρες του, που μόνο αυτός ζούσε και δεν αποκάλυπτε σε κανέναν, ο Αρχηγός φαινόταν το βράδυ εκείνο αρκετά ήρεμος. Τουλάχιστο τις πρώτες ώρες. Δεν έλειπαν, βέβαια, και οι στιγμές, που διέβλεπα στη συμπεριφορά του κάποιαν αγωνία. Και είχε δίκαιο γι’ αυτό, αφού η σκέψη και η προσοχή του ήταν αποκλειστικά στραμμένη στο τι επρόκειτο να επακολουθήσει τις επόμενες ώρες. Πόσο, δηλαδή, θα πετύχαιναν οι στόχοι που είχε θέσει και που ήταν πολύ σημαντικοί. Το πώς θα έβλεπαν οι Άγγλοι τις δυναμιτιστικές ενέργειες που θα γίνονταν και το πώς θα τις υποδεχόταν ο κυπριακός λαός, αφού γι’ αυτόν θα ήταν κάτι το πρωτόγνωρο.

»Όσο η ώρα προχωρούσε, τόσο ο Αρχηγός έδειχνε να αγωνιά. Περπατούσε μέσα στο σπίτι, σταματούσε και διαλογιζόταν, μονολογούσε. «Θα πετύχουν αυτοί βρε;» ήταν η φράση-ερώτηση που απευθυνόταν συνεχώς προς εμένα, κι εγώ του έδινα πάντα την ίδια απάντηση: «θα πετύχουμε Αρχηγέ», έχοντας υπ’ όψη μου τους συναγωνιστές της Λευκωσίας, που ήσαν παιδιά δοκιμασμένα και είχα εμπιστοσύνη ότι θα πετύχουν.

»Με το που προχώρησε ακόμη η ώρα, η αγωνία του Αρχηγού ήταν φανερά έντονη από τις κινήσεις του. Το πήγαινε-έλα στο διάδρομο εντάθηκε, οι στάσεις και το απλανές βλέμμα συνεχή και οι μονόλογοι συχνότεροι. Δεν έλειπε ακόμη και το στρίψιμο του πλούσιου μουστακιού του…

Οι πρώτες εκρήξεις του αγώνα
 
»Το ρολόι έδειχνε μεσάνυχτα και ο Αρχηγός δεν ησύχαζε με τίποτε. Ήρθε σε λίγο η 12η και 30, όμως οι εκρήξεις που προγραμματίστηκαν δεν έλεγαν ν’ ακουστούν. Και ήταν τότε ακριβώς, που ο Αρχηγός άρχισε να δείχνει έναν έντονο θυμό και μια φανερή απελπισία. «Δεν θα πετύχουμε!» είπε και ξαναείπε, οπότε του είπα κι εγώ «Αρχηγέ θα πετύχουμε», παρόλο που αγωνία με είχε κυριεύσει κι εμένα για το ότι οι εκρήξεις δεν είχαν ακόμα ακουστεί.

»Είχαν περάσει περίπου τρία λεπτά, όταν ακούστηκαν πολύ δυνατές εκρήξεις. Εκκωφαντικές. Και ήταν τότε ακριβώς που είδα τον Αρχηγό να ηρεμεί, να ανοίγει τα χέρια του προς τα πάνω και να λέει «δόξα σοι ο Θεός», προσθέτοντας, απευθυνόμενος προς εμένα: «Να μην ξεχνάς, ότι η καλή αρχή είναι το ήμισυ του παντός». Μου είχε πει τη φράση αυτή τόσο έντονα, που πάντα στη ζωή μου βούιζε στ’ αφτιά μου. Τότε, ήταν φανερό ότι ο Αρχηγός είχε ηρεμήσει, πήγε για λίγο στο γραφείο του και επανερχόμενος κοντά μου, στο χολ, το πρόσωπό του φωτίστηκε με το χαρακτηριστικό του χαμόγελο και, μάλιστα, έκανε και το αστείο του, πράγμα όχι και τόσο συνηθισμένο. «Γελούσαν τα μουστάκια του», όπως λέμε. Στην κυριολεξία. Μείναμε εκεί γι’ αρκετή ώρα και στις τρεις το πρωί ο Αρχηγός πήγε στο δωμάτιό του και ξεκουράστηκε για ένα δίωρο. Εγώ παρέμεινα μέχρι το πρωί στο χολ και από την τζαμαρία του έλεγχα την γύρω περιοχή σε αρκετή απόσταση. Κρατούσα το «τόμσον» συνέχεια στα χέρια μου, με τις δύο σφαιροθήκες στην καρέκλα δίπλα μου. Μπόρεσα να ξεκουραστώ λίγο μετά τις εννιά το πρωί…»

(Απόσπασμα από το νέο βιβλίο του Νίκου Παπαναστασίου για τον τομεάρχη Σολέας της ΕΟΚΑ, Γρηγόρη Γρηγορά).

nikospa.wordpress.com

1.4.2017

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου