Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

«Η σκυταλοδρομία θανάτου στο νέο χάνι της Γραβιάς». Η μάχη του Αχυρώνα στο Λιοπέτρι.



Στις 2 Σεπτεμβρίου 1958, πραγματοποιήθηκε μία από τις πιο επικές μάχες της ΕΟΚΑ, στον Αχυρώνα του Λιοπετρίου. Η μάχη που έμεινε γνωστή ως σκυταλοδρομία θανάτου στέρησε τη ζωή από τέσσερις αντάρτες της οργάνωσης: τον Ανδρέα Κάρυο, Ηλία Παπακυριακού, Φώτη Πίττα και Χρίστο Σαμαρά. Για τη γενναιότητά τους και τη δράση τους στον αγώνα, ο αρχηγός του αντάρτικου Γεώργιος Γριβας έγραψε: «Είναι πολύ δύσκολον εις εμέ να ξεχωρίσω μεταξύ των τεσσάρων αυτών παλληκαριών ποιος ήταν ο γενναίος των γενναίων, διότι και οι τέσσερης συνηγωνίσθησαν την στιγμήν εκείνην ποιος θα πέθαινε γενναιότερα».

Από το βράδυ της 3οης Αυγούστου, οι αγωνιστές είχαν πάει στο Λιοπέτρι για να εκπαιδεύσουν νέα μέλη στον ανταρτοπόλεμο. Ειδικότητά τους οι ενέδρες. Μία μέρα αργότερα όμως, εμφανίστηκαν στο Λιοπέτρι βρετανικά τζιπ. Οι αποικιοκράτες έψαχναν τους καταζητούμενους αγωνιστές. Οι τέσσερις άντρες προσπάθησαν να διαφύγουν από το χωριό, όμως δεν τα κατάφεραν αφού έπεσαν πάνω σε Άγγλους και στην προσπάθειά τους να σπάσουν τον κλοιό με το αυτοκίνητο άρχισαν να ανταλλάσσουν πυροβολισμούς. Όμως και πάλι δεν τα κατάφεραν. Έτσι αποφάσισαν να επιστρέψουν στο χωριό όπου και κατέφυγαν στον αχυρώνα του Παναγιώτη Καλλή.

Το Λιοπέτρι στην καραντίνα

Μέσα σε λίγη ώρα ήχησαν τα ηχεία του χωριού: το Λιοπέτρι κατέστη σε αποκλεισμό και κανένας κάτοικος δεν επιτρεπόταν να βγει από το σπίτι του ή να κυκλοφορήσει στους δρόμους εκτός των Βρετανών. Αντιλαμβανόμενοι πως ο αχυρώνας δεν θα γλίτωνε από τις έρευνες, οι αντάρτες έριξαν αρτύματα μέσα στα άχυρα για να αποπροσανατολίσουν τα σκυλιά των Άγγλων. Αρχικά τα κατάφεραν αφού οι πρώτες έρευνές τους απέβησαν άκαρπες.

Πεισμωμένοι όμως οι Βρετανοί δεν εγκατέλειψαν το χωριό. Διέταξαν να συγκεντρωθούν όλοι οι κάτοικοι σε συρματόφραχτους χώρους όπου θα γίνονταν ανακρίσεις. Δεν κατάφεραν όμως να αποσπάσουν πληροφορίες. Για αυτό έστειλαν τους κατοίκους πίσω στα σπίτια τους. Όχι όμως όλους. Διέταξαν τότε τον Καλλή και τη σύζυγό του να τους υποδείξουν που κρύβονταν οι αγωνιστές. Παρά τα βασανιστήρια που υπέστησαν από τους Βρετανούς το ζευγάρι δεν μίλησε. Τότε οι στρατιώτες διέταξαν τους αγωνιστές να παραδοθούν, όπου και αν βρίσκονται, αλλά δεν έλαβαν καμία απάντηση. 

«Αν θέλετε τη ζωή σας, παραδοθείτε» 

Οι Βρετανοί τελικά τους εντόπισαν και χρησιμοποιώντας έναν ελληνόφωνο δεκανέα, προειδοποίησαν τους αγωνιστές πως για να ζήσουν έπρεπε να βγουν από τον αχυρώνα. Όμως και πάλι δεν έλαβαν καμία απάντηση. Μία ομάδα στρατιωτών επιχείρησε να πλησιάσει τον αχυρώνα, όταν δέχτηκαν τις σφαίρες των αγωνιστών. Τότε ξεκίνησε ένα πραγματικό πανδαιμόνιο.
Οι Βρετανοί ζήτησαν ενισχύσεις, ενώ ένα ελικόπτερο πετούσε πάνω από το χωριό. Φωνές, κραυγές, ουρλιαχτά, πυροβολισμοί, ρίψη χειροβομβίδων ανταλλάζονταν για αρκετή ώρα. Πολλοί Βρετανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν, ενώ δύο από τους αγωνιστές φονεύθηκαν. Τότε ένας στρατιώτης ανέβηκε στην οροφή και περιέλουσε τον αχυρώνα με βενζίνη και φλεγόμενα ρούχα, τα οποία όμως έσβησαν. Στη συνέχεια ανέλαβε δράση το ελικόπτερο ρίχνοντας δύο εμπρηστικές βόμβες. Ο αχυρώνας φούντωσε. Οι δύο τελευταίοι αγωνιστές όρμησαν έξω και πυροβολήθηκαν θανάσιμα από τους Βρετανούς στρατιώτες. 

Νεκροί χωρίς παπούτσια

Οι Βρεττανοί μετά από κάθε φόνο αγωνιστή, τον φωτογράφιζαν για να έχουν στοιχεία. Στις φωτογραφίες των τεσσάρων νεκρών, οι αγωνιστές είναι ξυπόλητοι. Όταν επιχείρησαν να βγουν από τον αχυρώνα, οι Ανδρέας Κάρυος, Φώτης Πίττας, Ηλίας Παπακυριακού, και Χρίστος Σαμάρας, έβγαλαν τα παπούτσια τους θέλοντας να δείξουν στους Βρετανούς πως δεν βγαίνουν για να ξεφύγουν αλλά για να μείνουν εκεί να πολεμήσουν. Ο Γρίβας έγραψε για τους νεκρούς που είχαν οι Άγγλοι: Εις το Λιοπέτρι αι απώλιαι των Άγγλων πρέπει να είναι πολύ σοβαραί. Έλλην αστυνομικός είδε 7 νεκρούς και αρκετούς τραυματίας. Ο Ταξίαρχος έκλαιεν απροκάλυπτα μόλις αντίκρυσε την σκηνήν, ο δε αστυνόμος Βαρωσίων αφιχθείς εκεί, επυροβόλησε με το πιστόλι του τα πτώματα των νεκρών από την λύσαν του. Ο Αχυρώνας έγινε τόπος προσκυνήματος και οι αγωνιστές σύμβολα της ελευθερίας, καθώς συγκίνησαν με τη θυσία τους όχι μόνο τον ελληνισμό αλλά την παγκόσμια κοινή γνώμη, που αναγνώρισε και τίμησε την αυτοθυσία τους.

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.com.cy/categories/istoria/i-skitalodromia-thanatou-sto-neo-chani-tis-gravias-i-machi-tou-achirona-sto-liopetri-giati-i-tesseris-agonistes-vrethikan-nekri-choris-papoutsia/


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου