Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

Ο «κουρασμένος» Μακάριος και ο «αποτυχημένος» Γρίβας

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ έναρξης του απελευθερωτικού αγώνα 1955-59 φέρνει στην επικαιρότητα τις εκτιμήσεις των Μυστικών Υπηρεσιών των Άγγλων (Μ15 και Μ16), για τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον Αρχηγό της ΕΟΚΑ, στρατηγό Γεώργιο Γρίβα Διγενή. Οι εκτιμήσεις περιέχονται στα έγγραφα που έχουν αποδεσμευθεί στο Βρετανικό Δημόσιο Αρχείο και αφορούν κυρίως στη δεκαετία του 1950, για τον Διγενή όμως, καλύπτουν την 20ετία 1942-1962.

ΜΕ βάση τα έγγραφα, ο Μακάριος ήταν από το 1958 εναντίον της συνέχισης του αγώνα καθότι, όπως δήλωνε, «τόσο ο ίδιος όσο και ο κυπριακός λαός είχαν κουραστεί». Συγκεκριμένα, σε συνάντηση στην Αθήνα στις 26.2.58, μελμέλη της συνοδείας του και πρόσωπα που είχαν επιρροή στην Ελλάδα, είπε πως «έπρεπε να βρεθεί μια λύση για την κατάσταση στο νησί, εφόσον οι Κύπριοι και ειδικά ο ίδιος είχαν κουραστεί με τον αγώνα». «Πρέπει να σταματήσει πριν να είναι αργά», πρόσθεσε.
ΠΑΝΤΑ  κατά το σχετικό αγγλικό έγγραφο, ο Μακάριος μίλησε και για τις δυσκολίες της δικής του θέσης, «από την οποία», όπως ανέφερε, «δεν μπορώ να διαφοροποιηθώ δίχως να χάσω από την αξιοπιστία μου, ενώ οι Βρετανοί, αν είναι ειλικρινείς στο να βρουν λύση στο κυπριακό πρόβλημα, έχουν πολύ περισσότερη ελευθερία δράσης». Εν τούτοις, ο Αρχιεπίσκοπος τόνιζε πως δεν είχε εμπιστοσύνη στις υποσχέσεις του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, που ήταν τότε στην αντιπολίτευση. Ταυτόχρονα, ο Μακάριος χαρακτήρισε λάθος «το ότι δεν είχα δεχθεί τις προτάσεις Χάρντιγκ το 1956, οι οποίες πρόβλεπαν αυτοδιάθεση για τους Κυπρίους τα επόμενα 10 χρόνια».

ΕΟΚΑ, αριστερά και Τούρκοι

ΣΕ άλλα αγγλικό έγγραφο, αναφέρεται ότι ο Μακάριος είχε διαμηνύσει στον Αρχηγό της ΕΟΚΑ μέσω του Εθναρχεύοντος Μητροπολίτη Κιτίου Ανθίμου, ότι «δεν έπρεπε να τα χαλάσουν με την Αριστερά, ούτε να συγκρουστούν με τους Τουρκοκυπρίους». Η ιστορική αλήθεια, όμως, τι λέγει περί αυτών; Ότι ο Διγενής κάθε άλλο ήθελε από το να ανοίξει μέτωπα προς τους κομμουνιστές και τους Τούρκους. Όμως, μέτρα εναντίον αριστερών αναγκάστηκε να πάρει το 1958, όταν η ηγεσία του ΑΚΕΛ εξώθησε τα στελέχη της σε ενέργειες εναντίον της ΕΟΚΑ. Ως αποτέλεσμα, σε πολλά χωριά της Κύπρου υπήρξαν σοβαρά επεισόδια εξαιτίας φοβερών προκλήσεων από μέρους αριστερών, οι οποίοι ανοικτά και χωρίς ίχνος ντροπής, συνεργάζονταν με τους Άγγλους αποικιοκράτες και τους βοηθούσαν παντοιοτρόπως. Το γεγονός προκάλεσε σοβαρή διάσπαση στο εσωτερικό μέτωπο των Ελληνοκυπρίων, με εμφανείς τις επιπτώσεις του στο συνεχιζόμενο αγώνα.

ΟΣΟΝ αφορά στους Τούρκους, από την αρχή του απελευθερωτικού αγώνα όταν οι Άγγλοι συνέστησαν το διαβόητο «Επικουρικό Σώμα», το οποίο αποτελείτο εξ’ ολοκλήρου από Τούρκους – αγράμματους, άξεστους και ακοινώνητους στην καταπληκτική τους πλειοψηφία – οι σχέσεις Ελλήνων και Τούρκων Κυπρίων διασαλεύτηκαν σε επικίνδυνο βαθμό, αφού οι επικουρικοί συλλάμβαναν, ανέκριναν, βασάνιζαν και δολοφονούσαν Έλληνες με κάθε ευκαιρία. Αποκορύφωμα η σφαγή οκτώ φιλήσυχων κατοίκων του Κοντεμένου τον Ιούνιο του 1958 με συνέργεια των Άγγλων, έγκλημα που είχε συνέχεια σε όλη την Κύπρο, όπου διαπράχθηκε ένα πρωτοφανές όργιο σε βάρος Ελλήνων από Τούρκους κανίβαλους. Πέρα από τους φόνους, καταστράφηκαν και λεηλατήθηκαν επιχειρήσεις και εκκλησιαστικά μνημεία, πυρπολήθηκαν σπίτια και καταστήματα, και χιλιάδες Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να γίνουν πρόσφυγες. Αν η ΕΟΚΑ δεν έπαιρνε μέτρα τόσο εναντίον των κομμουνιστών όσο και των εξημμένων Τούρκων, το τι θα επακολουθούσε δεν μπορεί να περιγραφεί. Αντίθετα με τα μέτρα που είχαν ληφθεί υπήρξε συμμόρφωση και στις δύο περιπτώσεις.

ΤΑ αγγλικά έγγραφα για τον Διγενή, καταπιάνονται με τις θέσεις του Αρχηγού της ΕΟΚΑ στο θέμα των αγγλικών Βάσεων, του εξοπλισμού Τ/κ από μέρους της Τουρκίας και άλλα θέματα, με πλέον σημαντικό το εξής: Την επανέναρξη του αγώνα μετά την «ανεξαρτησία». Όμως, οι αγγλικές αυτές εκτιμήσεις δεν φαίνεται να είχαν καμιά βάση εγκυρότητας, αφού στην Κύπρο δεν υπήρχε πια αγγλική διακυβέρνηση, αλλά υπήρχε η Κυπριακή Δημοκρατία, στην οποία οι υπάλληλοι ήταν στη μεγάλη τος πλειοψηφία Έλληνες.

Περί «αποτυχημένου πολιτικά» και απαξιωμένου» Διγενή 

ΠΟΛΥΣΕΛΙΔΗ αγγλική έκθεση για τον στρατηγό Γρίβα (26.3.1959), την οποία ετοίμασε ο Ιρλανδός ταξίαρχος Μ.Τ. Μάγκαν, τότε επικεφαλής της Μ15 και αναφερόταν στα χρόνια του αγώνα, περιέχει κρίσεις για τον Διγενή, τον οποίο χαρακτηρίζει ως «πολιτικά αποτυχημένο» και «απαξιωμένο». Σε ό,τι αφορά τον πρώτο χαρακτηρισμό, αυτός μόνο ως ψεύδος μπορεί να καταγραφεί, αφού ο στρατηγός Γρίβας καμιά ανάμειξη δεν είχε μέχρι τότε με την πολιτική. Αυτό έγινε αργότερα, το 1961, όταν ίδρυσε στην Ελλάδα την «Κίνηση Εθνικής Αποκαταστάσεως». Όσο για το «απαξιωμένος», κάθε άλλο παρά τέτοιος ήταν ο στρατηγός, αφού, με τη λήξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, ο Διγενής τιμάτο και εκτιμάτο όσον κανένας άλλος τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο. Εξ’ ου και οι τιμές που έτυχε.

Ο ΜΑΓΚΑΝ, όμως, δεν μπορούσε να μην κρίνει θετικά τον Αρχηγό της ΕΟΚΑ, για τα όσα θαυμαστά επιτέλεσε κατά την τετράχρονη εποποιία του 1955-59. Όσο κι αν δεν το ήθελε ο Ιρλανδός ταξίαρχος. Συγκεκριμένα, σημειώνει εμφαντικά: «Είναι με έκπληξη που κάποιος διαβάζει στο Ημερολόγιό του, ότι έβαλε πλώρη προς την Κύπρο με μια χούφτα ανθρώπων δίχως την κατάλληλη κατάρτιση σε εκπαίδευση και δίχως όπλα, για να τα βάλουν με την Κυβέρνηση της Αυτού Μεγαλειότητος. Στα οικονομικά είναι τίμιος, άνθρωπος αρχών». Ο αξιωματικός δεν παραλείπει να σημειώσει επίσης την ικανότητα του Διγενή ως Αρχηγού της ΕΟΚΑ, επισημαίνοντας ότι «γνώριζε τα πάντα για τους υφισταμένους του, αυτοί όμως τίποτε δεν γνώριζαν και τ μόνο που ζητούσε από αυτούς ήταν η υπακοή. Ήταν ένας ειλικρινής στρατιώτης, πρόσθετε, που ενδιαφερόταν πολύ για την Κύπρο, παρά για τα όσα γίνονταν στην Ελλάδα».

ΣΤΗΝ έκθεσή του ο Μάγκαν παραθέτει και πολλά αποσπάσματα από το Ημερολόγιο του Διγενή, το οποίο βρέθηκε, ως γνωστόν, μετά από προδοσία στη Λύση το καλοκαίρι του 1956.

nikospa.wordpress.com

4.4.2017

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου