Δευτέρα, 4 Σεπτεμβρίου 2017

Πώς ο Μισιαούλης έσωσε τον «Φωκά» της ΕΟΚΑ;

ΣΤΙΣ 13 Μαρτίου 2016, είχα παρευρεθεί στο ετήσιο μνημόσυνο του ήρωα Δημητράκη Παπαμιλτιάδη, στην Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου, όπου και έζησα ένα απρόσμενο περιστατικό. Πρωτοφανές και συγκινητικό: Ο γηραιός αγωνιστής της ΕΟΚΑ Ανδρέας Βενιζέλος – ο «Φωκάς» της ΕΟΚΑ -, γέννημα και θρέμμα της Αγίας Μαρίνας, μόνιμος από πολλά χρόνια, κάτοικος Περιστερώνας, έζησε νοερά το σκληρό περιστατικό, που κάποιος τον έσωσε από το θάνατο στη διάρκεια του έπους του 1955-59. Συγκεκριμένα:

ΜΕΤΑ το μνημόσυνο συνάντησε τυχαία την κόρη του σωτήρα του, στην οποία και αφηγήθηκε κλαίοντας το γεγονός. Κι όσο παράξενο κι αν φαίνεται, ο σωτήρας του ήταν στέλεχος του ΑΚΕΛ, η ηγεσία του οποίου είχε, ως γνωστόν, αντιταχθεί στον ένοπλο απελευθερωτικό αγώνα. Ποια ήταν η γυναίκα που συνάντησε; Ήταν η βουλευτής του ΑΚΕΛ Στέλλα Μισιαούλη, η οποία είχε παραστεί στο μνημόσυνο, το οποίο τέλσε ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος και στο οποίο μίλησε ο διευθυντής του γραφείου του υπουργού Εσωτερικών, Μάκης Οικονομίδης. Ο Βενιζέλος άκουσε για την παρουσία της Μισιαούλη, ρώτησε από πού ήταν και, όταν του είπαν το επίθετό της και ότι καταγόταν από τον Άγιο Επιφάνιο Ορεινής, κατάλαβε ότι ήταν παιδί του ανθρώπου που αναζητούσε από τη δεκαετία του 1950!..

ΑΣ δούμε,όμως, το ιστορικό της περιπέτειας του Βενιζέλου κατά τον αγώνα, όπως μας το αφηγήθηκε ο ίδιος:

«Εν να πεθάνω, αλλά τιμημένα»

«Όταν, μετά από προδοσία, με συνέλαβαν οι Άγγλοι και με μετέφεραν στα ανακριτήρια των Πλατρών, με βασάνισαν άγρια. Κατάλαβα ότι θα πέθαινα, όμως έσφιξα τις γροθιές μου, διατήρησα τη ψυχραιμία μου και στάθηκα στα πόδια μου, τηρώντας τον όρκο που είχα δώσει. Μάλιστα, είχα το θάρρος να δω στα μάτια τον προδότη Μιχάλη Ασσιώτη, που ήταν εκεί με τους ανακριτές και να  του πω καθαρά:

– Εν να πεθάνω ξέρω το, αλλά τιμημένα, όι προδοτικά σαν εσένα!..

(Ο Ασσιώτης, αντάρτης της ΕΟΚΑ στον τομέα Πιτσιλιάς υπό τον Γρηγόρη Αυξεντίου, στις 8 Οκτωβρίου 1957 είχε δολοφονήσει στο κρησφύγετο της Γαλάτας τον αντάρτη Ευαγόρα Παπαχριστοφόρου και τον μαθητή-τροφοδότη Χρύσανθο Μυλωνά από τη Γαλάτα. Στη συνέχεια κατέφυγε στους Άγγλους και πρόδωσε τα πάντα. Μεταφέρθηκε στην Αγγλία, όπου και πέθανε πριν από λίγα χρόνια).

»ΜΕ το άκουσμα των πιο πάνω λέξεων, οι παριστάμενοι Άγγλοι και Τούρκοι μου επιτέθηκαν με λύσσα και άρχισαν να με ξυλοκοπούν, λέγοντάς μου ότι «εν η τελευταία σου προτού μας βρει η νύχτα»! Μετά από πάρα πολύ ξύλο, με βάλαν σ’ ένα αυτοκίνητο, που κίνησε προς Τρικουκκιά. Καθ’ οδόν, συνέχισαν να με κτυπούν ανελέητα. Είχα περιέλθει σε κρίσιμη κατάσταση. Μεταξύ Πλατρών και Τρικουκκιάς υπάρχει μια δεξαμενή, κι εκεί, αφού σταμάτησαν, με πήραν χέρια και πόδια και με πέταξαν σαν σακί στα χόρτα, δίπλα στη δεξαμενή και μετά έφυγαν, σίγουροι ότι θα πέθαινα…Πριν χάσω τις αισθήσεις μου – σε δευτερόλεπτα μέσα μετά το πέσιμό μου – θυμούμαι που είπα «Χριστέ μου τζιαι βοήθα με, δοξάζω σε Θεέ μου!..»

»Έμεινα εκεί αναίσθητος δεν ξέρω πόση ώρα, γι’ αυτό και το τι έγινε μετά δεν το ήξερα. Όταν, όμως, κάποια στιγμή άνοιξα τα μάτια μου, κατάλαβα πως βρισκόμουν στο κελί που κρατούμουν πριν στις Πλάτρες. Σ’ εκείνο το κελί παρέμεινα πολλές μέρες γυμνός, με μια μόνο κουβέρτα για σκέπασμα…
»ΕΝΑ δειλινό, μετά από πολλές μέρες, ήρθαν οι ανακριτές και έφεραν τα ρούχα μου, μου τα φόρεσαν, με έβαλαν σε στρατιωτικό αυτοκίνητο και με μετέφεραν στα ανακριτήρια της Ομορφίτας, στη Λευκωσία. Ήμουν σαν πτώμα από την βάναυση κακοποίηση. Ήταν φανερό, ότι ο Ασσιώτης είχε καταμαρτυρήσει τα πάντα για τη δράση μου στην ΕΟΚΑ, γι’ αυτό και η…έξτρα αυτή «περιποίηση» από τους Άγγλους…

Συνάντηση με τον Μισιαούλη

»ΠΕΡΑΣΑΝ μέρες μέχρι να μπορέσω να κινηθώ και το πρώτο που ήταν αναγκαίο να κάμω μόλις στάθηκα στα πόδια μου, ήταν να πάω στο Νοσοκομείο Λευκωσίας, για να δω την υγεία μου. Πήγα, κι εκεί κάποια στιγμή με πλησίασε ένας άγνωστος, ο οποίος και μου είπε:

– Ξέρω σε! Έλα κάτσε δαμαί τζι’ έχω να σου πω μιαν κουβένταν. Συναφέρνω σε κάθε μέρα!..
ΚΑΘΙΣΑ δίπλα του και μου είπε πως ήταν αυτός που με βρήκε πεταμένο δίπλα στη δεξαμενή στο δρόμο Πλατρών -Τρικουκκιάς, όταν τυχαία σταμάτησε για φυσική του ανάγκη. Έσκυψε τότε από πάνω μου, διαπίστωσε ότι ήμουν ζωντανός, οπότε πήρε βιαστικά το αυτοκίνητό του και επέστρεψε πίσω στις Πλάτρες, όπου ειδοποίησε την Αστυνομία, η οποία ήρθε και με πήρε.

– Σε ξέρω, πρόσθεσε, διότι σε έβλεπα στο μεταλλείο του Μιτσερού, όπου εργάζομαι ως φαλιαδώρος. Είμαι ο Κώστας Μισιαούλης

»Πράγματι, στα πλαίσια της δράσης μου, πήγαινα συχνά στο Μιτσερό για επαφές με άλλους αγωνιστές, αλλά, κυρίως, για να παίρνω δυναμίτες, που αφαιρούσαν συναγωνιστές μου από το μεταλλείο για τους σκοπούς της ΕΟΚΑ.

»ΜΕ πολλή συγκίνηση ευχαρίστησα από καρδιάς τον Μισιαούλη, τονίζοντάς του πως «αν δεν με εύρισκες, τωρά θα ήμουν μακαρίτης!»

ΠΕΡΑΣΑΝ τα χρόνια, πάρα πολλά χρόνια, και σήμερα άκουσα στο μνημόσυνο ότι παρευρισκόταν και μια κοπέλα με επίθετο Μισιαούλη. Ρώτησα ποια ήταν και μου είπαν πως είναι κόρη του Κώστα Μισιαούλη, από τον Άγιο Επιφάνιο. Κατάλαβα αμέσως ότι επρόκειτο για παιδί του ανθρώπου που με έσωσε από το θάνατο. Συγκινήθηκα και έκλαψα. Και τότε, ακριβώς, έμαθα πως ο Μισιαούλης ήταν στέλεχος του ΑΚΕΛ και η Στέλλα είναι βουλευτής του κόμματος, οπότε και η συγκίνησή μου μεγάλωσε.

»ΝΑΙ ο Μισιαούλης με έσωσε, γιατί αν δεν με εύρισκε και δεν ενεργούσε τάχιστα όπως και έπραξε, θα πέθαινα αβοήθητος στη δεξαμενή. Και το πιο πιθανό ήταν – αποτελούσε άλλωστε συνηθισμένη τακτική – οι Άγγλοι να ανακοίνωναν ότι…προσπάθησα να δραπετεύω και με σκότωσαν!

Ο Μισιαούλης σκοτώθηκε στο Πραξικόπημα

»ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ, λοιπόν, σωτήρας μου ο Μισιαούλης, τον οποίο για χρόνια έψαχνα να βρω, αλλά χωρίς να το μπορέσω. Ήθελα να τον συναντήσω και να τον ευχαριστήσω για το μεγάλο καλό που μου έκαμε. Είχα πάει κατά καιρούς στην Άλωνα, στον Ασκά και σε άλλα χωριά, αλλά δεν μπόρεσα να τον βρω. Κάποια μέρα έμαθα ότι ήταν από τον Άγιο Επιφάνιο, όμως να τον δω δεν μπόρεσα». (Σημ: Ο Μισιαούλης, παντρεμένος στο Δάλι, σκοτώθηκε από Τουρκοκύπριους εξτρεμιστές τον Απρόλη του 1965 μαζί με τον Τουρκοκύπριοι Ντερβίς Καβάζογλου. Ο εξάδελφος του Μησιαούλη, επίσης ονόματι Κώστας, σκοτώθηκε τις ημέρες του Πραξικοπήματος του Ιουλίου 1974 κοντά στο Τσέρι).

Αν δεν ήταν ο πατέρας σου, θα ήμουν από τότε νεκρός!..»

Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ του Ανδρέα Βενιζέλου και της Στέλλας Μισιαούλη έγινε στη δεξίωση που δόθηκε στο κτήριο του Κοινοτικού Συμβουλίου Αγία Μαρίνας, αμέσως μετά το μνημόσυνο Δ. Παπαμιλτιάδη στην εκκλησία του χωριού και τη δέηση που  ακολούθησε στο μνημείο που ανεγέρθηκε προς τιμήν του στον περίβολο της παλιάς εκκλησίας. Ο ήρωας καταγόταν από την Αργάκα, είχε πλούσια δράση στην ΕΟΚΑ στην περιοχή της Αγίας Μαρίνας όπου ήταν παντρεμένος και έπεσε στη μάχη του Κτήματος, στις 11 Μαρτίου 1964, μαχόμενος κατά των Τούρκων στασιαστών.

ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ και Στέλλα ΜΙσιαούλη αγκαλιάστηκαν με πολλή σγκίνηση και αντάλλαξαν θερμό ασπασμό συγκίνησης και αγάπης, την ώρα ακριβώς που ο παλαίμαχος αγωνιστής αφηγείτο στον γράφοντα το πώς ο Μισιαούλης τον έσωσε. Ήταν μια άκρως συγκινητική σκηνή, απρόσμενη πέρα για πέρα για τους πρωταγωνιστές της, που τάραξε τα φυλλοκάρδια και όσων παρευρίσκονταν. Με τα δάκρυα να κυλούν συνέχεια στα μάγουλά του, ο Βενιζέλος έσφιξε στην αγκαλιά του την κόρη του σωτήρα του, αισθανόμενος ότι αγκάλιαζε τον ίδιο. Και η Στέλλα, επίσης φανερά συγκινημένη, κάθισε δίπλα και μίλησε με τον γηραιό αγωνιστή:

– Αν δεν ήταν ο πατέρας σου, της είπε, εγιώ θα ήμουν που τότε νεκρός!..Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ!..

– Να’ σαι πάντα καλά, του απάντησε η Στέλλα.

– Τούτη η μέρα για μένα είναι ιδιαίτερα συγκινητική, ψέλισε ο Βενιζέλος, για να προσθέσει αυθόρμητα η Μισιαούλη:

– Είναι απίστευτο και για μένα μια μεγάλη έκπληξη, αφού τέτοιες ιστορίες, που μπορεί να τις έλεγε ο πατέρας μου, εγώ δεν τις ήξερα γιατί ήμουν μικρή. Χάρηκα, όμως, αφάνταστα σήμερα, που ο κύριος Ανδρέας μάς είπε τα καλύτερα λόγια για τον παπά μου. Οι μνήμες και ο λόγος του, αναμφίβολα τιμούν ολόκληρη την οικογένειά μου. Η συγκυρία το έφερε έτσι, ώστε σήμερα να βρεθούμε στο μνημόσυνο και να ζήσουμε το ξεχασμένο αυτό γεγονός,

ΚΑΙ φεύγοντας συγκινημένη, η Στέλλα είπε στον γέρο Βενιζέλο:

– Εύχομαι υγεία και ευτυχία, όση μας έμεινε, να την περάσουμε καλά…

– Να χαιρετίσεις όλη την οικογένειά σου, πρόσθεσε προπέμποντάς την ο λαμπρός αγωνιστής, και να
τους πεις όλους πως ο πατέρας σου ήταν ο σωτήρας μου…

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ μας στην Αγία Μαρίνα Ξυλιάτου δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί, χωρίς να δούμε και το αριστοτεχνικό κρησφύγετο που η ομάδα της ΕΟΚΑ του χωριού είχε κατασκευάσει για τις ανάγκες του αγώνα. Αριστοτεχνικό όντως και πανέξυπνα κατασκευασμένο, αφού βρίσκεται σε καλλιεργήσιμη γη κάτω από δεξαμενή για άρδευση, ώστε καμιά υποψία δεν μπορούσε να δώσει. Έμεινε μυστικό μέχρι και τη λήξη του αγώνα και αποτελεί πηγή θύμησης και έμπνευσης.

ΕΚΕΙ, ο ομαδάρχης και για μεγάλο διάστημα υποτομεάρχης της περιοχής Ανδρέας Βενιζέλος, φρέσκαρε τις μνήμες του, 60 χρόνια μετά και αφηγήθηκε περιστατικά για το κρησφύγετο. αλλά και για την προσφορά της Αγίας Μαρίνας στο έπος του 1955-59. Είπε ότι η κατασκευή του κρησφυγέτου έγινε από τον ίδιο, τον αδελφό του Γεώργιο και τον Σταύρο Κυπριανού. Μπροστά από τη σωλήνα εξόδου του νερού, όπου και η είσοδος του κρησφυγέτου, είχαν φυτέψει σκόπιμα κάποια λαχανικά, που ποτίζονταν από τη δεξαμενή. Η είσοδος ασφαλιζόταν με τρία «ρομανίσια», τα οποία τοποθετούνταν όταν οι αντάρτες βρίσκονταν μέσα. Στο κρησφύγετο, που δεν είχε μόνιμους ενοίκους, φιλοξενήθηκαν πολλοί αγωνιστές, όπως ο Δημητράκης Παπαμιλτιάδης, ο τομεάρχης Νίκος Κόσης, ο ήρωας Σάββας Ροτσίδης και άλλοι.

«ΣΕ μια περίπτωση», είπε, «ο Αυξεντίου μού είχε στείλει στην Αγία Μαρίνα τους αντάρτες Αντώνη Παπασόπουλο, Ανδρέα Στυλιανού και τον Μιχάλη Ασσιώτη, μετέπειτα προδότη. Σκοπός, να κτυπήσουμε με όλμο τη φρουρά των Άγγλων στρατιωτών στο μεταλλείο του Μιτσερού. Τους αντάρτες παρέλαβε άνθρωπος δικός μου, Πάγαμε στην περιοχή Μιτσερού, έστησαν τον όλμο, κι εγώ με τον Ασσιώτη είμαστε φρουρά. Η επιχείρηση τελικά δεν έγινε, αφού ο υπεύθυνος του μεταλλέιου Νίκος Χριστοφίδης, μας είχε στείλει επείγον μήνυμα με τον Σάββα Ροτσίδη, που εργαζόταν τότε στο μεταλλείο, να μην κάνουμε οτιδήποτε εκείνη την ημέρα, γιατί υπήρχε κινητοποίηση του στρατού και πως θα ερχόταν και ελικόπτερο, γιατί θα γινόταν επιχείρηση για την ανεύρεση ενός στρατιώτη, ο οποίος είχε παραφρονήσει και πήρε τα βουνά! Ο Αντώνης Παπαδόπουλος, που ήταν υπεύθυνος για την επιχείρηση διέταξε τότε άμεση αποχώρησή μας. Διανύσαμε κάποια χιλιόμετρα προς την Αγία Μαρίνα, μείναμε μέσα σε θάμνους μέχρι που νύχτωσε και ήρθαμε στο χωριό. Φρόντισα να μείνουν στο σπίτι του αγωνιστή Ανδρέα Σιαπανή. Τελικά, η επίθεση με τον όλμο δεν έγινε».

Ο «ΦΩΚΑΣ» της ΕΟΚΑ θυμήθηκε επίσης και μια άλλη επίθεση, το 1955, επίσης εναντίον της φρουράς του μεταλλείου Μιτσερού, στην οποία πήραν μέρος πολλοί αγωνιστές από χωριά της Πιτσιλιάς. Είχαν χωριστεί σε τέσσερεις ομάδες και έβαλλαν, όταν ο ίδιος κινδύνεψε να κτυπηθεί από αγγλική σφαίρα. Αποτέλεσμα της επίθεσης ήταν να σκοτωθούν και τραυματισθούν μερικοί Άγγλοι στρατιώτες, παρόλο που το αποικιακό ραδιόφωνο μετέδωσε για θύματα από την ΕΟΚΑ. Επρόκειτο για προπαγάνδα, των Άγγλων.

ΓΙΑ το κρησφύγετο της Αγίας Μαρίνας, ο γέρο Βενιζέλος θυμήθηκε και τις δυσκολίες που υπήρχαν στην τροφοδοσία των ανταρτών που έμεναν εκεί. «Μα ήταν εύκολο», τόνισε, «να βρίσκεις κάθε μέρα τρόφιμα, για να ζιουν οι αντάρτες; Μια φορά, θυμούμαι, βρίσκονταν στο κρησφύγετο 16!»

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ-ΑΡΧΕΙΟ

nikospa.wordpress.com


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου